Tên lửa SpaceX chỉ còn vài giờ nữa sẽ đâm vào Mặt Trăng

Theo tờ The Guardian, vật thể có kích thước tương đương một chiếc xe buýt trường học là tầng hai của tên lửa Falcon 9 từng được SpaceX sử dụng để đưa tàu đổ bộ Mặt Trăng của Firefly Aerospace lên quỹ đạo vào tháng 1/2025. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, tầng tên lửa không quay trở lại khí quyển như thông lệ mà tiếp tục trôi nổi trong không gian.

Dự kiến, mảnh tên lửa sẽ va chạm với bề mặt Mặt Trăng vào khoảng 6h35 GMT (tức 13h35 theo giờ VN) với vận tốc khoảng 8.690 km/h. Cú đâm sẽ tạo ra một cột bụi lớn trên bề mặt Mặt Trăng. Dù lớp bụi này có thể được ánh sáng Mặt Trời chiếu sáng, các nhà khoa học cho rằng rất khó quan sát bằng mắt thường từ Trái Đất.

NASA ước tính vụ va chạm sẽ tạo nên một hố có đường kính khoảng 18m và sâu gần 4m, đồng thời hất tung bụi và đá ra khu vực xung quanh.

Cơ hội nghiên cứu hiếm có

Điểm va chạm được dự báo nằm tại miệng hố Einstein ở rìa phía Tây của Mặt Trăng, khu vực thường khó quan sát từ Trái Đất. NASA cho biết sẽ tìm cách chụp ảnh hiện trường trước và sau vụ va chạm nhằm thu thập dữ liệu phục vụ nghiên cứu.

Ông Jimi Russell, đại diện NASA, khẳng định sự kiện này không gây rủi ro cho Trái Đất. Các nhà khoa học sẽ tận dụng cơ hội để thu thập dữ liệu về bề mặt Mặt Trăng, đồng thời cải thiện phương pháp theo dõi các vật thể trong không gian.

Thông thường, các tầng tên lửa sau khi hoàn thành nhiệm vụ sẽ rơi trở lại khí quyển và cháy rụi hoặc đáp xuống đại dương. Tuy nhiên, sứ mệnh đưa tàu đổ bộ lên Mặt Trăng đòi hỏi lực đẩy lớn hơn nhiều so với các chuyến bay gần Trái Đất, khiến tầng hai của Falcon 9 không đủ điều kiện quay về mà tiếp tục trôi nổi giữa hàng nghìn mảnh rác vũ trụ.

Chỉ đến đầu năm nay, các nhà thiên văn mới xác định được rằng tầng tên lửa đã xả hết nhiên liệu và không còn khả năng điều khiển đang di chuyển theo quỹ đạo kết thúc bằng một cú va chạm với Mặt Trăng.

Theo bà Julianna Scheiman, Giám đốc các chương trình khoa học NASA và tàu Dragon tại SpaceX, sự kết hợp giữa hoạt động của Mặt Trời và tác động của lực hấp dẫn đã vô tình đẩy tầng tên lửa vào quỹ đạo hướng thẳng tới Mặt Trăng.

Vấn đề rác vũ trụ

Ông Bill Gray, nhà phát triển phần mềm thiên văn học được sử dụng rộng rãi, cho rằng vụ va chạm có thể mang lại một số giá trị khoa học nhất định, dù không quá lớn. Tuy nhiên, ông cũng nhận định sự việc phản ánh thực trạng còn nhiều bất cập trong việc xử lý các thiết bị không gian sau khi hoàn thành nhiệm vụ.

Những vụ rác vũ trụ đâm xuống Mặt Trăng không xảy ra thường xuyên. Năm 2022, một tầng tên lửa của Trung Quốc từng lao xuống bề mặt Mặt Trăng sau khi hoàn tất sứ mệnh thử nghiệm. Trước đó, năm 2009, chính NASA cũng chủ động cho một tầng tên lửa va chạm với Mặt Trăng để nghiên cứu lượng vật chất bị bắn tung lên sau cú đâm.

Trong những năm gần đây, không ít tàu thăm dò Mặt Trăng cũng đã kết thúc hành trình bằng các vụ rơi ngoài ý muốn, như tàu Luna-25 của Nga năm 2023, tàu đổ bộ Chandrayaan-2 của Ấn Độ năm 2019 hay tàu Beresheet của Israel cùng năm. Đáng chú ý, tàu Beresheet mang theo các sinh vật siêu nhỏ tardigrade, vốn nổi tiếng với khả năng sống sót trong điều kiện khắc nghiệt và được cho là có thể vẫn còn tồn tại trên bề mặt Mặt Trăng.

Bà Scheiman cho biết NASA và SpaceX đang thảo luận các giải pháp nhằm hạn chế những vụ va chạm tương tự trong tương lai, trong bối cảnh số lượng thiết bị và rác vũ trụ trên quỹ đạo ngày càng gia tăng.

Sự kiện này diễn ra đúng thời điểm SpaceX công bố báo cáo tài chính quý đầu tiên kể từ khi trở thành công ty đại chúng. Doanh thu của hãng tăng mạnh và mức thua lỗ thấp hơn dự báo của Phố Wall, song cổ phiếu vẫn giảm do nhà đầu tư còn hoài nghi về khả năng hiện thực hóa các mục tiêu tăng trưởng đầy tham vọng của doanh nghiệp.

Nguồn: Tin tức Thông Tấn Xã Việt Nam